Prof. Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Nedense okullarda Türkçedeki ismin hallerinin beş tane olduğu söylenir. Bunlar; yalın, belirtme (i hali), yönelme (e hali), bulunma (de hali) ve ayrılma (den hali) olarak verilir. Oysa Türkçede ismin en az 17 hali var. Nedense bunlar verilmez. Türkçe basit ve eksik gösterilir. Eğitsel açıdan ilk öğrenilen döenmlerde hepsini vermemeyi anlayabiliriz. Ancak ileriki dönemlerde bile bunlar verilmiyor. Görmezden geliniyor ve yok sayılıyor. Buradaki amacı sorgulamak gerekir.

Bi ismin tüm hallerini vermeye çalışalım. Ne demek istediğimiz anlaşılsın diye, bu hallerin ingilizcelerini de yanına ekleyelim. Örnek olarak biri canlı diğeri cansız olsun diye "araba" ve "kadın" sözcüklerini seçtim.

Yalın Hal / Nominative case: araba, kadın

İlgi Hali / Genitive case: arabanın, kadının

Belirtme Hali / Accusative case: arabayı, kadını

Yönelme Hali / Dative case: arabaya, kadına

Bulunma Hali / Locative case: arabada, kadında

Ayrılma Hali / Ablative case: arabadan, kadından

Eşitlik Hali / Essive case: arabaca, kadınca

Aracılık Hali / Instrumental case: arabayla, kadınla

İlgililik Hali / Inclusive case: arabalı, kadınlı

İlgisizlik Hali / Abessive case: arabasız, kadınsız

Andırım Hali / Likeness case: arabamsı, kadınımsı

Kapsama Hali / Coverage case: arabalık, kadınlık

Özellik Hali / Qualitative case: arabasal, kadınsal

Koşulluk Hali / Conditional case: arabaysa, kadınsa

Sahiplik Hali / Possesive case: arabam, kadınım

Küçültme Hali / Diminutive case: arabacık, kadıncık

Yön Gösterme Hali* / Directive case*: içeri, dışarı, sonra

* Yön gösterme hali günümüzde her sözcükte işlek değildir. Bu yüzden günümüzde işlek olan örneklerle gösterilmiştir.

Diğer Yazılar

Özlü Söz:

Bir insanın gerçek zenginliği, onun bu dünyada yaptığı iyiliklerdir. - (Hz. Muhammed (sav))

Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
Milletimiz çiftçidir. Milletin çiftçilikteki çalışmasını, çağdaş ekonomik önlemlerle en yüksek düzeye çıkarmalıyız. Köylünün çalışması sonunda elde edeceği emek karşılığını,onun kendi menfaatine olmak üzere yükseltmek, ekonomi politikamızın temel ruhudur. Bu nedenle; bir yandan çiftçinin çalışmasını arttıracak,daha yararlı duruma getirecek bilgilerin, teknik araç ve gereçlerin kullanılması ve yaygınlaşmasına çalışırken, diğer yandan, onun emeğinin sonuçlarından en iyi şekilde yararlanmasını sağlayacak ekonomik önlemleri ortaya koymaya çalışmak lazımdır. (1922)