DOKTOR SÖZCÜĞÜ - 21.08.2015
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Bildiğiniz gibi doktor sözcüğü Fransızcadan dilimize geçmiştir. Hekim ise Arapçadır. Benzer biçimde tabip de... Gerçekte tıp sözcüğü her ne kadar özel ad kökenli, demeli Mısır'ın Teb kentinden gelmiş olsa da tabip sözcüğü Arapça kurallara göre türetildiğinden Arapça sayılır. Onu özel ad kökenli ancak Arapça dilbilgisine uymuş olarak görebiliriz. Türkçede bu sözcükler yerine ne diyebiliriz? Eskiden otacı, emci, sagun, atasagun gibi sözcükler vardı. Bunları inceleyelim...

Otacı, eskiden otlarla iyileştiren kişiye verilen bir addı. Günümüzde otlarla veya em (ilaç) dışındaki diğer benzer yollarla iyileştirme işini Fransızcadan dilimize giren terapist sözcüğü ile belirttiğimiz kişiler yapmakta. Bu nedenle otacı adını terapist için daha uygun görünmekte.

Geçmişten beri kullanılan emci sözcüğü ise, em (ilaç) yapan kişiye denmekte idi. Bu da günümüzdeki eczacıya karşılık gelmektedir. bu nedenle emci, eczacı için kullanılmalıdır.

Eskiden doktorlara atasagun veya sagun denirdi. Sagun sözcüğü sağ sözcüğü ile kökteştir. Sağ ve sağlıklı yapan demektir. Atasagun ise daha çok bilgi birikimi yüksek, deneyimli doktorlar için kullanılırdı. Bunun için de, bu sözcükler doktor için en uygun sözcüklerdir. Buna ek olarak, sağ yapan, sağaltan anlamında, sağaltman sözü de kullanılabilir.

Özetle; terapist için otacı, eczacı için emci, pratisyen doktor için sağaltman veya sagun, uzman doktor için ise atasagun sözcükleri daha uygundur.

Sağlık bilimleri dışındaki alanlar için kullanılan doktor sözcüğü için ise bilmen, bilge gibi sözcükler kullanılabilir.