SANAL ORTAMDA YAPILAN DİL YANLIŞLARININ TÜRLERİ - 16.06.2014
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Sanal ortamda yapılan dil yanlışlarını en önemli ve öncelikli sorundan en anlayışla karşılanabilirine doğru şöyle dörde ayırabiliriz:

1. Bilinçli yanlışlar
Bu tür yanlışlar; bilerek ve isteyerek dili bozmak, dilde olmayan simgeleri ve kullanımları bilinçli olarak dile sokmak, bilerek yabancı sözcük kullanmak, bilerek Türkçe sözcükleri yabancı dillere benzeterek değişik biçimlere sokmak, vb. yanlışlardır. Bunlar; özentilik, ayrı olma çabası, çıkar kaygısı, ergenlik bunalımı, Türklük ve dil bilincini yitirmek gibi birçok nedenden kaynaklanan yanlışlardır. Karşı çıkılması, savaşım verilmesi ve önlem alınması gereken öncelikli konudur.
Örnekler: Slm, mrb, eLLi, saNaL, bye bye, chichek, loseladık, check ettik, şov, sewgi, qanqa... vb.

2. Bilgisizlikten ötürü yapılan yanlışlar
Bu tür yanlışlar; ayrı ve bitişik yazılması gereken sözcükleri yanlış yazmak, noktalama imlerini kullanmamak veya yanlış kullanmak, sözcükleri yöresel ağızla yazmak, Türkçesini bilmediği için yabancı sözcük kullanmak, kimi sözcükleri yanlış yerde kullanmak, anlatım bozuklukları, ünsüz benzeşmelerine aykırı davranmak, vb. yanlışlardır. Bunlar; eğitim yetersizliği, yeterince okumamak, sözcük dağarcığı yetersizliği, araştırmamak gibi birçok nedenden kaynaklanır. Bilinçlendirme, bilgi verme ve anlayışlı davranmayı gerektirir. Düzeltilmeye çalışılmalıdır.
Örnekler: Sendemi bunu yapcaktın bana, kitapı beyendim, eylence, herşey, kökdeş... vb.

3. Önemsememekten doğan yanlışlar
Bu tür yanlışlar; kişi doğrusunu bilmesine karşın önemsemediği için ikinci öbekteki yanlışları yapabilir. Bu da dile yeterince önem vermemekten kaynaklanır. Dil bilinci ve dilin önemi o kişiye aşılanmalıdır.

4. İstemdışı ve hız nedeniyle yapılan yanlışlar
Bu tür yanlışlar; hızlı yazmaktan ötürü damgaların yerlerinin karışması veya eksik kalması, düğmelere basamama, yazganın Türkçe simgeleri içermemesi, vb. yanlışlardır. Bunlar; istenmeden yapılan yanlışlardır. Doğal karşılanmalıdır. Yavaş yazarak veya ek yazılımlarla çözülebilir.