Dil Çalışmalarım

Ana Sayfa >>

Kişisel Bilgiler >>
    Özgeçmiş
    Bilimsel Yayınlar
    Atıflar
    Tasarılar (Projeler)
    Bilimsel Sunuştaylar
    Yönetilen Tezler
    Dersler
    Görevler
    Diğer Yayınlar
    Dil Çalışmalarım
    İletişim

Fizik/Fizik Eğitimi >>
    Fizik Deneyleri
    Kavram Yanılgıları
    Bilimciler
    Nobel Fizik Ödülleri
    Öğeler Çizelgesi
    Biliyor Muydunuz?

Duyurular >>

Diğer >>
    Bilgisayar
    Bilgi Yarışması
    Sormacalar
    Yararlı Bilgiler
    Güncel Bilgiler



Dil Yazılarım

ASLAN KAPLAN - 06.08.2012
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Arslan veya aslan, kaplan, sırtlan ve yılan sözcüklerinin ortak özelliğini görebiliyor muyuz? Bu sözcüklerdeki -lan eki ve tümünün hayvan adı oluşu sizce rastlantı mı? Dilbilimciler bu sözcüklerin "-lan" kısmının ek olduğunu belirlemişlerdir. Hayvan adı yapmak için kullanıldığı da açıktır.

Örneğin kaplan, kapmak eyleminden türer. Kaplanın avcılığı nedeniyle bu ad verilmiştir. Sırtlan sırtındaki yelesi nedeniyle bu adı almıştır. Arslan sözcüğünün kökeninde "ar" (kestane rengi) adı vardır. Yılan sözcüğünün kökeninde ise Türkiye Türkçesinde tek başına kullanılmayan, yılışık gibi sözlerin kökü olan yıl- (kaymak, sürünmek) eylemi vardır.

Bunlara ek olarak, Kaşgarlı'nın Divanı lugatit Türk yapıtında şu adlar geçer: aplan (sıçan cinsi bir hayvan), baklan (taze ve semiz kuzu), bulan (Kıpçak illerinde avlanan büyük bir hayvan), burslan (bebür, yani pars ve kaplan türü), kolan (yaban eşeği), yamlan (bir çeşit sıçan, geme)

Her ne kadar TDK Farsça kökenli olduğunu söylese de ceylan sözcüğü de bunlara eklenmelidir. Çünkü bu sözcük Türkçe ile yakın akraba olan Moğolcada benzerdir.





Diğer Yazılar

 
Özlü Söz:
Batmayacağına inanarak suya bas, yürür gidersin... Mucize yürüyebilmen değil inanabilmendir. - (Seyyid Ahmet Arvasi)
Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
İlk ilham, ana baba kucağından sonra okuldaki öğretmenin dilinden, vicdanından, terbiyesinden alınır. Bu ilhamın gelişebilemsi, millet ve memlekete hizmet edebilecek kudret ve kabiliyetini verebilmesi için, millet ve memlekette büyük, derin ilgiyaratan fikir ve duygularla her an desteklenmesi lazımdır. Bu fikir veduyguların kaynağı bizzat memleket ve millettir. Milletin ortak arzu ve eğilimine temas etmek ve onun gereklerine varlığı adamayı hareketkuralları olarak kabul etmek hakiki yolda yürüyebilmek için en önemli esastır. Bir milletin fertlerinde sağlanması ve egemen olması, uyulması gereken şey milletin ortak arzusu, milletin ortak fikridir. Bir insan memleket ve milletine faydalı bir iş yaparken, gözönünden bir an uzak bulundurmamaya mecbur olduğu kural milletin hakiki eğilimidir. (1924)


© Özlük Hakkı/Copyright 2003 Hasan Şahin KIZILCIK
Öneri: 1024x768 ve üstü